Blijverslening: gemeentelijke regeling voor een mantelzorgwoning

Wanneer ouders ouder worden, groeit vaak de wens om dichtbij de kinderen te wonen met behoud van zelfstandigheid en privacy. Het realiseren van een mantelzorgwoning op eigen terrein is dan een prachtige oplossing, maar de financiering vraagt om een doordacht plan. Gelukkig stimuleren veel Nederlandse gemeenten dit initiatief met de Blijverslening, een aantrekkelijke regeling via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting.

Wat is de Blijverslening precies?

De Blijverslening is een speciale gemeentelijke lening waarmee senioren en hulpbehoevenden hun huidige woning kunnen aanpassen, of een nieuwe woonvoorziening op het perceel kunnen realiseren. Het doel van de overheid is helder: mensen zo lang mogelijk veilig, comfortabel en zelfstandig in hun vertrouwde omgeving laten wonen. De regeling wordt niet direct door de gemeente zelf uitbetaald, maar loopt via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten, beter bekend als het SVn.

Niet elke gemeente biedt deze lening aan, omdat gemeenten zelf bepalen of zij het fonds beschikbaar stellen en welke voorwaarden gelden. In gemeenten waar de regeling actief is, levert dit vaak een aanzienlijk rentevoordeel op ten opzichte van een reguliere lening. Dit maakt het financieren van onze mantelzorgwoningen voor veel families een stuk toegankelijker. De lening kan worden gebruikt voor preventieve maatregelen, zoals drempelloze doorgangen en gelijkvloers wonen, maar in specifieke situaties ook voor de aanschaf en plaatsing van een vrijstaande mantelzorgunit in de tuin.

Twee vormen: consumptief of hypothecair

Gemeenten bieden de Blijverslening doorgaans in twee varianten aan, afhankelijk van het benodigde leenbedrag en uw financiële situatie. Het is belangrijk om vooraf te bepalen welke vorm het beste aansluit bij de plannen van uw familie:

• Consumptieve Blijverslening: Deze vorm is bedoeld voor kleinere bedragen, vaak tot circa 10.000 of 15.000 euro. Hierbij wordt geen hypothecaire inschrijving op het huis vereist, wat scheelt in de bijkomende notariskosten. De looptijd is korter, meestal tien jaar.
• Hypothecaire Blijverslening: Voor grotere investeringen, zoals een complete mantelzorgwoning, kiest men vrijwel altijd voor de hypothecaire variant. Deze lening wordt vastgelegd via de notaris met de woning als onderpand. Hierdoor zijn aanzienlijk hogere bedragen mogelijk, met een looptijd van twintig tot dertig jaar en een vaste, lage rente.

Voor het neerzetten van een hoogwaardige, energiezuinige zorgwoning is de hypothecaire variant de meest gangbare keuze. Omdat de overwaarde van de hoofdwoning vaak als zekerheid dient, kunnen ook gepensioneerden met een lager pensioeninkomen soms toch in aanmerking komen voor deze regeling.

Voorwaarden voor toewijzing door de gemeente

Omdat het een lokale stimuleringsregeling betreft, stelt elke deelnemende gemeente haar eigen verordening op. Er zijn echter duidelijke rode draden te ontdekken in de toelatingscriteria:

• Eigendom van de woning: De aanvrager moet eigenaar en bewoner zijn van de woning waar de aanpassingen plaatsvinden, of het perceel bezitten waarop de mantelzorgwoning komt te staan.
• Leeftijd of zorgsituatie: Veel gemeenten hanteren een minimumleeftijd, bijvoorbeeld 55 of 65 jaar. In andere gemeenten is er geen leeftijdsgrens, maar moet er een aantoonbare zorgbehoefte zijn via een Wmo-indicatie, een verklaring van een wijkverpleegkundige of een CIZ-indicatie.
• Preventief karakter: Steeds meer gemeenten erkennen dat tijdig handelen zwaardere zorg voorkomt. Daarom kan de lening in vooruitstrevende gemeenten ook preventief worden aangevraagd, nog voordat er sprake is van acute medische noodzaak.
• Kredietwaardigheid: Het SVn toetst altijd of de lening financieel verantwoord is op basis van inkomen, eventuele andere schulden en de waarde van het onroerend goed.

Het is raadzaam om eerst de verordening op de website van uw eigen gemeente te raadplegen om te zien welke specifieke regels gelden voor uw woonplaats.

Een mantelzorgwoning realiseren met de Blijverslening

Wanneer de financiering rond is, komt het proces van ontwerpen, bouwen en plaatsen. Het grote voordeel van hedendaagse mantelzorgwoningen is dat ze vaak vergunningsvrij op het achtererf geplaatst mogen worden, mits voldaan wordt aan de landelijke regels voor mantelzorg en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Bij mantelzorg zonder formele indicatie kan soms een tijdelijke vergunning nodig zijn via de gemeente, iets waarbij een helder stappenplan onmisbaar is.

Door te kiezen voor een prefab mantelzorgunit wordt het bouwproces op uw perceel tot een minimum beperkt. De woning wordt compleet in een werkplaats gebouwd en binnen één dag geplaatst en aangesloten. Binnen onze werkwijze ontzorgen wij families van het eerste ontwerp tot aan de daadwerkelijke installatie, zodat u zich kunt richten op het organiseren van de zorg en het familiecontact.

Stappenplan voor het aanvragen van de lening

Het proces voor het verkrijgen van een Blijverslening verloopt gestructureerd via een aantal vaste stappen. Neem hier rustig de tijd voor, want de doorlooptijd kan enkele weken tot maanden bedragen:

1. Gemeentecheck: Controleer via de website van het SVn of uw gemeente de Blijverslening aanbiedt en download de lokale beleidsregels.
2. Aanvraagformulier indienen: Vraag een toewijzingsbesluit aan bij de gemeente. Hierin legt u uit wat uw plannen zijn en voegt u een voorlopige kostenraming toe.
3. Toewijzing ontvangen: De gemeente beoordeelt of uw plan binnen de verordening past. Bij goedkeuring ontvangt u een officiële toewijzingsbrief.
4. Aanvraag bij SVn indienen: Met de toewijzingsbrief vraagt u de lening definitief aan bij het SVn. Zij voeren de financiële toets uit en beoordelen uw draagkracht.
5. Offerte en notaris: Na goedkeuring door het SVn ontvangt u de leningovereenkomst. Bij een hypothecaire lening tekent u vervolgens de akte bij de notaris.
6. Uitbetaling via bouwdepot: De facturen voor de mantelzorgwoning worden rechtstreeks vanuit het SVn-bouwdepot betaald naarmate de realisatie vordert.

Fiscale aspecten en alternatieven

Naast de Blijverslening zijn er meer manieren om een mantelzorgunit te bekostigen. Sommige families benutten de overwaarde van de ouderlijke woning via een reguliere verzilverhypotheek, terwijl anderen kiezen voor een familiehypotheek waarbij kinderen het bedrag lenen aan de ouders. Wat betreft de rente van de Blijverslening: deze is in bepaalde situaties fiscaal aftrekbaar in box 1, mits de lening wordt aangewend voor de eigen woning als hoofdverblijf. Raadpleeg altijd een onafhankelijk financieel adviseur om de fiscale gevolgen voor uw inkomstenbelasting, vermogen en mogelijke zorgtoeslagen exact in kaart te brengen.

Belangrijkste punten

• De Blijverslening is een gemeentelijke stimuleringsregeling via het SVn met een gunstig rentetarief.
• Beschikbaar in een consumptieve variant voor kleine verbouwingen en een hypothecaire vorm voor grote projecten.
• Geschikt voor het financieren van een moderne, levensloopbestendige mantelzorgwoning in de tuin.
• Voorwaarden verschillen per gemeente en richten zich vaak op leeftijd, eigendom en zorgindicatie.
• Uitbetaling vindt plaats via een overzichtelijk bouwdepot op basis van goedgekeurde offertes en facturen.

Wilt u ontdekken hoe een mantelzorgwoning op uw perceel eruit kan zien en welke financieringsopties het beste bij uw situatie aansluiten? Bekijk onze mogelijkheden en neem vrijblijvend contact op met onze adviseurs voor een persoonlijk gesprek over uw woonwensen.

Veelgestelde vragen