Wlz-indicatie: lagere eigen bijdrage CAK in een mantelzorgwoning

Wanneer een ouder of partner intensieve zorg nodig heeft, komt vroeg of laat de Wet langdurige zorg (Wlz) ter sprake. Veel families denken dat een Wlz-indicatie automatisch leidt tot een verhuizing naar een verpleeghuis, met alle bijbehorende financiële gevolgen van dien. Toch bestaat er een bijzonder aantrekkelijk en warm alternatief: wonen in een eigen zorgwoning op het terrein van de kinderen, met behoud van de lage eigen bijdrage van het CAK.

Het verschil tussen de hoge en lage eigen bijdrage CAK

Het Centraal Administratie Kantoor, beter bekend als het CAK, berekent de eigen bijdrage voor langdurige zorg in Nederland. Hierbij maakt de wetgever een cruciaal onderscheid tussen intramurale zorg (zorg met verblijf in een instelling) en extramurale zorg (zorg thuis). Wie definitief verhuist naar een zorginstelling of verpleeghuis, krijgt na een overgangsperiode van vier maanden te maken met de hoge eigen bijdrage. Deze bijdrage kan in 2024 en 2025 oplopen tot ruim 2.800 euro per maand.

De hoogte van deze intramurale bijdrage hangt niet alleen af van uw AOW en pensioen, maar ook van uw vermogen in box 3. Door de zogeheten vermogensinkomensbijtelling telt vier procent van uw belastbaar spaargeld en beleggingen boven het heffingsvrije vermogen mee als fictief inkomen. Heeft uw ouder de eigen woning met overwaarde verkocht, dan staat dat geld vaak op de spaarrekening. Het gevolg is dat maandelijks de maximale eigen bijdrage moet worden afgedragen, waardoor zuurverdiend spaargeld in rap tempo verdampt aan zorgkosten.

Kiest u er daarentegen voor om met een Wlz-indicatie zelfstandig te blijven wonen, bijvoorbeeld in een mantelzorgwoning, dan valt u onder de lage eigen bijdrage. Zelfs bij een aanzienlijk inkomen of vermogen blijft de maximale lage bijdrage begrensd op een fractie van het intramurale bedrag, vaak maximaal rond de 1.050 euro per maand, maar in veel situaties aanzienlijk minder. Dat verschil loopt op tot tienduizenden euro's per jaar.

Waarom een mantelzorgwoning financieel zelfstandig blijft

Een mantelzorgwoning op het perceel van familie wordt door de Belastingdienst en het CAK gezien als een zelfstandige woonruimte. Omdat de zorgbehoevende zelf zorgdraagt voor de woonlasten en levensonderhoud, mag het CAK geen hoge intramurale bijdrage in rekening brengen. U woont immers niet in een instelling waar voeding, huisvesting en schoonmaak collectief worden geregeld.

Door te investeren in onze mantelzorgwoningen creëert u een volwaardig, comfortabel thuis vlak bij de familie. De zorgbehoevende ouder behoudt de eigen AOW-uitkering voor alleenstaanden, mits de woning een eigen huisnummer of zelfstandige status heeft binnen de gemeentelijke kaders. Dit voorkomt dat ouders financieel achteruitgaan door gekort te worden op hun AOW, wat wel gebeurt wanneer twee volwassenen zonder formele scheiding samenwonen in één hoofdhuis.

Voorkom de verpleeghuisvalkuil

Veel senioren vrezen dat hun spaargeld opgaat aan zorgkosten zodra zij zwaardere zorg nodig hebben. In een mantelzorgwoning houdt u zelf de regie over het huishoudbudget. De besparing op de CAK-bijdrage compenseert vaak al een aanzienlijk deel van de afschrijving of financiering van de mantelzorgunit. Zo blijft het familiekapitaal intact, terwijl de ouder de allerbeste zorg ontvangt in een vertrouwde, veilige omgeving.

Wlz-zorgvormen in de mantelzorgwoning: MPT, VPT en PGB

Met een Wlz-indicatie op zak heeft men recht op integrale zorg. Om deze zorg in een mantelzorgwoning te organiseren, biedt de wet drie verschillende leveringsvormen. Elke vorm heeft unieke voordelen voor de verdeling van de zorgtaken tussen professionele thuiszorg en mantelzorgers.

• Het Volledig Pakket Thuis (VPT): Bij een VPT levert één gecontracteerde zorgorganisatie het complete zorgpakket bij u op het erf. Dit omvat verpleging, persoonlijke verzorging, dagbesteding, individuele begeleiding en soms zelfs maaltijdvoorziening. U betaalt de lage eigen bijdrage aan het CAK.
• Het Modulair Pakket Thuis (MPT): Wilt u bepaalde onderdelen van de zorg zelf doen en andere uitbesteden, dan is het MPT ideaal. U kiest per zorgmodule welke organisatie de zorg levert. Zo kan de dochter de maaltijden verzorgen, terwijl een wijkverpleegkundige de medicatie en wondverzorging op zich neemt.
• Het Persoonsgebonden Budget (PGB): Met een Wlz-pgb krijgt u een budget toegekend waarmee u zelf zorgverleners inhuurt. Dit kunnen professionele zzp'ers zijn, maar u kunt ook mantelzorgers uit de familie een marktconforme vergoeding toekennen voor hun bewezen inzet.

Welke leveringsvorm u ook kiest, in alle gevallen blijft de lage CAK-bijdrage van kracht. Dit geeft families enorme flexibiliteit om precies die zorgstructuur op te zetten die past bij hun dagelijks leven en energieniveau.

Vermogen beschermen: de rol van de eigen woning

Het CAK hanteert voor de berekening van de eigen bijdrage altijd een vertraging van twee jaar, het zogeheten peiljaar T-2. Voor de eigen bijdrage in 2025 kijkt het CAK dus naar het inkomen en box 3-vermogen van 2023. Zolang een ouder in het eigen koophuis woonde, viel die woning in box 1 en telde de overwaarde niet mee voor het CAK.

Zodra een ouder naar een regulier verpleeghuis verhuist en het oude huis verkoopt, verhuist de opbrengst direct naar box 3. Twee jaar later volgt de financiële klap: door het toegenomen spaargeld schiet de intramurale eigen bijdrage direct naar het absolute maximum van ruim 2.800 euro per maand. De opbrengst van het huis wordt zo maand na maand uitgegeven aan zorg die feitelijk al via premies is opgebouwd.

Door te verhuizen naar een mantelzorgwoning op het erf van de kinderen kan een deel van de overwaarde worden aangewend voor de aanschaf of huur van de mantelzorgunit. Zelfs over het resterende spaargeld blijft de lage bijdrage gelden, waardoor het vermogen veel minder snel slinkt. Met een doordacht financieel plan en helder inzicht in onze werkwijze kan het realiseren van een zorgwoning fiscaal en juridisch uiterst doordacht worden ingericht.

Geen vergunning nodig bij Wlz-indicatie

Een bijkomend voordeel van een Wlz-indicatie betreft de ruimtelijke ordening. In het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) is vastgelegd dat het plaatsen van een mantelzorgwoning in het achtererfgebied in de meeste situaties vergunningsvrij mag plaatsvinden, mits er sprake is van een intensieve zorgbehoefte. Een toekenningsbeschikking van het CIZ voor Wlz-zorg geldt daarbij als het ultieme, objectieve bewijs van die zorgbehoefte.

U hoeft bij de gemeente geen langdurige en kostbare vergunningsprocedures te doorlopen om aan te tonen dat er zorg nodig is. De Wlz-indicatie volstaat. Dit versnelt het proces enorm, waardoor een mantelzorgwoning vaak al binnen enkele maanden operationeel op het erf kan staan. Hierdoor kan een dreigende opname in een verpleeghuis direct worden voorkomen.

Belangrijkste punten

• Met een Wlz-indicatie in een mantelzorgwoning betaalt u altijd de lage eigen bijdrage CAK in plaats van de hoge intramurale bijdrage.
• De besparing ten opzichte van een verpleeghuisopname kan oplopen tot meer dan 1.800 euro per maand.
• Spaargeld en de opbrengst van de voormalige eigen woning worden beschermd tegen snelle verdamping door zorgkosten.
• U behoudt maximale regie door zorg in te kopen via een VPT, MPT of persoonsgebonden budget (pgb).
• Een Wlz-indicatie geldt als direct bewijs voor mantelzorg, waardoor plaatsing op het achtererf doorgaans vergunningsvrij is.

Wilt u ontdekken wat de mogelijkheden zijn voor een mantelzorgwoning op uw perceel en hoe u de zorg rondom uw ouders optimaal organiseert, neem vrijblijvend contact op met onze adviseurs voor een warm en deskundig adviesgesprek.

Veelgestelde vragen